
เมื่อเห็นคนรู้จักใช้เครื่องช่วยฟังแล้วกลับมาสนทนาได้สะดวกขึ้น ท่านอาจสนใจเลือกรุ่นเดียวกันให้ตนเองหรือคุณพ่อคุณแม่ แต่เมื่อใช้งานจริง บางท่านยังฟังคำพูดไม่ชัด หรือรู้สึกไม่สบายหูจนไม่อยากใส่ต่อ
ใส่เครื่องช่วยฟังแล้วไม่ชัด อาจเกิดจากหลายปัจจัยที่ควรได้รับการประเมินร่วมกัน ทั้งลักษณะการสูญเสียการได้ยิน ความพอดีของเครื่อง การปรับเสียง และสภาพแวดล้อมที่ใช้งาน การเลือกเครื่องช่วยฟังจึงควรพิจารณาจากผลตรวจการได้ยินและความต้องการของผู้ใช้แต่ละท่าน
หากท่านหรือคนในครอบครัวมีเครื่องช่วยฟังอยู่แล้วแต่ไม่ค่อยได้ใช้ ควรนำปัญหาที่พบกลับมาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านเครื่องช่วยฟัง ไม่ว่าจะเป็นเสียงดังเกินไป ฟังคำพูดไม่เข้าใจ หรือใส่ไม่สบาย เพื่อหาสาเหตุก่อนตัดสินใจเปลี่ยนเครื่อง
1. ผลตรวจการได้ยินและความเข้าใจคำพูดควรพิจารณาร่วมกัน
กราฟการได้ยิน หรือ audiogram แสดงระดับเสียงเบาที่สุดที่ได้ยินในแต่ละความถี่ ข้อมูลนี้จำเป็นต่อการเลือกและปรับเครื่องช่วยฟัง แต่ยังไม่สามารถอธิบายความสามารถในการฟังคำพูดได้ทั้งหมด
ผู้ที่มีกราฟการได้ยินใกล้เคียงกัน อาจเข้าใจบทสนทนาได้ต่างกัน โดยเฉพาะในร้านอาหารหรือสถานที่ที่มีเสียงรบกวน การประเมินจึงควรพิจารณาความเข้าใจคำพูดด้วย หากปัญหาหลักเกิดขึ้นในที่เสียงดัง การทดสอบคำพูดท่ามกลางเสียงรบกวนอาจช่วยให้วางแผนดูแลได้เหมาะสมขึ้น
ก่อนเข้ารับการประเมิน ท่านและครอบครัวอาจเตรียมตัวอย่างสถานการณ์ที่ต้องการฟังได้ดีขึ้น เช่น การสนทนาระหว่างมื้ออาหาร การประชุม หรือการพูดคุยกับหลาน ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ผู้เชี่ยวชาญเข้าใจปัญหาและกำหนดเป้าหมายการดูแลร่วมกันได้ชัดเจน
2. ความพอดีของเครื่องมีผลต่อเสียงและความสบาย
ช่องหูของแต่ละคนมีขนาดและรูปร่างแตกต่างกัน จุกหูหรือพิมพ์หูที่ใช้ก็มีผลต่อเสียง แม้เป็นเครื่องรุ่นเดียวกัน เสียงที่ไปถึงแก้วหูของแต่ละท่านจึงอาจไม่เท่ากัน
หากมีเสียงหวีด เสียงอู้อี้ หรือได้ยินเสียงตัวเองก้อง ควรตรวจสอบวิธีใส่ ความพอดีของพิมพ์หู และการทำงานของเครื่อง ขี้หูอุดตันหรือการมีน้ำในช่องหูก็อาจเกี่ยวข้องกับปัญหาเหล่านี้ หากสงสัยโรคหู ควรได้รับการตรวจเพิ่มเติมจากแพทย์
ระหว่างทดลองเครื่อง ควรฝึกใส่และถอดด้วยตนเอง รวมถึงทดลองใช้ร่วมกับแว่นที่สวมเป็นประจำ เพื่อให้แน่ใจว่าใส่สบายและหยิบจับได้ถนัด หากมีขั้นตอนใดที่ทำได้ยาก ควรแจ้งให้ผู้เชี่ยวชาญที่ดูแลการปรับเครื่องทราบ เพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะสม
3. การปรับเครื่องควรตรวจสอบทั้งเสียงที่หูได้รับและการฟังจริง
โปรแกรมปรับเครื่องช่วยฟังสามารถคำนวณค่าเริ่มต้นจากผลตรวจการได้ยินได้ จากนั้นยังต้องตรวจสอบว่าเสียงที่ผู้ใช้ได้รับเหมาะสมหรือไม่
วิธีหนึ่งคือ การวัดเสียงจริงในหู หรือ Real-Ear Measurement (REM) โดยใช้สายไมโครโฟนขนาดเล็กวัดเสียงขณะใส่เครื่อง แล้วเปรียบเทียบกับเป้าหมายการขยายเสียง เพื่อช่วยตรวจสอบและปรับระดับเสียง อย่างไรก็ตามควรพิจารณาการปรับตามความเห็นของผู้ใช้ ควบคู่กับความสบายในการฟัง และผลที่เกิดขึ้นเมื่อนำเครื่องไปใช้ในชีวิตประจำวัน
4. เลือกรุ่นและคุณสมบัติให้เหมาะกับการใช้ชีวิต
ผู้ที่สนทนาในบ้านเป็นหลัก กับผู้ที่ยังทำงาน ประชุม หรือพบปะพูดคุยกับเพื่อนในร้านอาหารเป็นประจำ อาจต้องการคุณสมบัติและการตั้งค่าที่แตกต่างกัน การเลือกรุ่นจึงควรคำนึงถึงกิจวัตรประจำวัน ไลฟ์สไตล์ รวมถึงความสะดวกในการชาร์จ การใช้โทรศัพท์ และการใช้งานปุ่มหรือแอปพลิเคชัน
เครื่องช่วยฟังช่วยให้ได้ยินเสียงดีขึ้น แต่ยังไม่สามารถคืนการได้ยินให้เหมือนปกติ หรือแยกเสียงพูดที่ต้องการออกจากเสียงอื่นได้ทั้งหมด การตัดสินใจจึงควรดูว่าคุณสมบัติของเครื่องเหมาะกับปัญหาการฟังเพียงใด
ในบางสถานการณ์ การลดเสียงรอบข้าง การเลือกที่นั่งให้เห็นหน้าคู่สนทนา หรือการใช้อุปกรณ์เสริม อาจช่วยเสริมการฟังได้
เมื่อต้องเปรียบเทียบหลายรุ่น ควรขอคำอธิบายว่าคุณสมบัติที่เพิ่มขึ้นจะช่วยสถานการณ์ใดในชีวิตประจำวัน และสามารถทดลองฟังเพื่อประกอบการตัดสินใจได้อย่างไร
5. วางแผนช่วงปรับตัวและติดตามความสบายในการฟัง
ในช่วงแรกของการใช้เครื่อง เสียงบางอย่างอาจเด่นขึ้น หรือเสียงตนเองอาจฟังต่างไปจากเดิม ผู้ใช้แต่ละท่านอาจใช้เวลาในการปรับตัวไม่เท่ากัน จึงควรได้รับคำแนะนำว่าจะเริ่มใช้อย่างไร และควรกลับมาติดตามผลเมื่อใด
หากเสียงดังจนฟังแล้วไม่สบาย เจ็บหู หรือมีปัญหาอื่นๆ จนไม่ต้องการใส่ ควรติดต่อผู้เชี่ยวชาญที่ดูแลการปรับเครื่องก่อนถึงวันนัด เพื่อตรวจดูความพอดีของเครื่อง และการตั้งค่า ไม่ควรฝืนทนรอให้คุ้นเคยเอง
หากการได้ยินลดลงอย่างฉับพลัน ควรพบแพทย์ทันที โดยเฉพาะอาการที่เพิ่งเกิดภายในไม่กี่ชั่วโมงถึง 3 วัน ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์หู คอ จมูกหรือห้องฉุกเฉินภายใน 24 ชั่วโมง โดยไม่รอเพียงนัดปรับเครื่อง
6. รับฟังความกังวลและให้ผู้ใช้มีส่วนร่วมในการตัดสินใจ
ความกังวลเกี่ยวกับรูปลักษณ์ การดูแลเครื่อง หรือความไม่ถนัดในการเปลี่ยนแบตเตอรี่ อาจทำให้บางท่านลังเลที่จะใช้เครื่องช่วยฟัง ขณะที่บางท่านยังไม่รู้สึกว่าจำเป็น การทำความเข้าใจเหตุผลเหล่านี้ช่วยให้ครอบครัวและผู้เชี่ยวชาญให้คำแนะนำได้เหมาะสม โดยควรให้ผู้ใส่เครื่องช่วยฟังและครอบครัวมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ
สำหรับลูกหลาน อาจเริ่มจากสอบถามคุณพ่อว่า “ขณะใส่เครื่อง คุณพ่อมีอะไรที่ทำให้รู้สึกไม่สบายหรือใช้งานไม่สะดวกบ้างหรือเปล่าครับ?” แล้วช่วยกันแก้ไขทีละเรื่อง เช่น ฝึกใส่และถอดให้คล่อง หรือปรับวิธีสนทนาระหว่างมื้ออาหาร
เมื่อพูดคุย ควรเรียกความสนใจก่อน หันหน้าเข้าหากัน ลดเสียงโทรทัศน์ และสลับกันพูดด้วยจังหวะที่เป็นธรรมชาติ ไม่พูดช้าหรือเร็วเกินไป หากท่านยังฟังไม่เข้าใจ ให้เปลี่ยนคำหรืออธิบายใหม่ การปรับวิธีสื่อสารและสภาพแวดล้อมเป็นส่วนหนึ่งของการฟื้นฟูการได้ยิน
ใส่เครื่องช่วยฟังแล้วไม่ชัด ควรเริ่มประเมินอย่างไร?
ควรนำเครื่องช่วยฟังเข้ารับคำปรึกษา พร้อมอธิบายปัญหาจากการใช้งานให้ชัดเจน เช่น “ได้ยินเสียงหลาน แต่ยังฟังคำพูดไม่เข้าใจ” หรือ “เสียงจานชามดังจนรู้สึกไม่สบาย” รายละเอียดเหล่านี้ช่วยให้ผู้เชี่ยวชาญพิจารณาสาเหตุและแนวทางปรับแก้ไขได้ตรงกับปัญหา
ประเด็นที่ควรตรวจสอบและพูดคุยร่วมกัน ได้แก่
- สุขภาพหูและการได้ยิน: มีขี้หูอุดตัน ปัญหาสุขภาพหู หรือการได้ยินเปลี่ยนแปลงไปหรือไม่
- สภาพและความพอดีของเครื่อง: เครื่องทำงานตามปกติ ใส่ถูกต้อง และพอดีกับหูหรือไม่
- ระดับเสียงและความสบาย: เสียงเบาหรือดังเกินไป หรือมีเสียงใดรบกวนเป็นพิเศษ
- สถานการณ์ที่ยังฟังได้ยาก: เกิดปัญหาในสถานที่ใด และควรปรับเครื่อง วิธีสื่อสาร หรือพิจารณาอุปกรณ์เสริมอย่างไร
- ผลหลังปรับเครื่อง: การสนทนาหรือกิจกรรมที่ผู้ใช้ให้ความสำคัญดีขึ้นมากน้อยเพียงใด
เครื่องช่วยฟังเครื่องเดิมบางเครื่องอาจปรับเสียงแล้วใช้งานต่อได้ บางเครื่องอาจต้องซ่อมหรือเปลี่ยนชิ้นส่วน ส่วนบางกรณีอาจต้องพิจารณาทางเลือกอื่น จึงควรประเมินสภาพเครื่องร่วมกับผลตรวจการได้ยินก่อนตัดสินใจ
หลังเริ่มใช้ ควรมีการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง วันนัดหมายเข้ามาติดตามผลของแต่ละท่าน ให้พิจารณาร่วมกับผู้เชี่ยวชาญที่ดูแลตามความจำเป็น หากมีปัญหาควรติดต่อก่อนถึงวันนัด
เครื่องช่วยฟังป้องกันสมองเสื่อมได้หรือไม่?
ปัจจุบันยังไม่สามารถสรุปได้ว่าเครื่องช่วยฟังป้องกันสมองเสื่อมได้ แม้มีงานวิจัยพบว่าการดูแลการได้ยินอาจช่วยชะลอการลดลงของความคิดและความจำในผู้สูงอายุบางกลุ่ม แต่ยังไม่พบผลเช่นเดียวกันในผู้เข้าร่วมทั้งหมด อีกทั้งการดูแลในการศึกษารวมถึงการให้คำปรึกษาและการฟื้นฟูการได้ยินด้วย จึงไม่ควรมองว่าเป็นผลจากตัวเครื่องเพียงอย่างเดียว Lin และคณะ, 2023
ประโยชน์ที่ชัดเจนกว่าคือ การช่วยให้ผู้ที่มีการสูญเสียการได้ยินระดับเล็กน้อยถึงปานกลางฟังและมีส่วนร่วมในชีวิตประจำวันได้ดีขึ้น เช่น สนทนากับคนในครอบครัวได้สะดวกขึ้น หรือร่วมกิจกรรมที่ชื่นชอบได้มากขึ้น สิ่งเหล่านี้เป็นเป้าหมายที่มีความหมายต่อทั้งผู้ใช้และครอบครัว Cochrane
หลังเริ่มใช้เครื่องช่วยฟัง จึงควรติดตามว่าท่านฟังคำพูดได้เข้าใจขึ้นหรือไม่ ใส่สบายแค่ไหน และยังมีสถานการณ์ไหนที่ฟังได้ยาก ข้อมูลจากการใช้งานจริงจะช่วยให้ผู้เชี่ยวชาญปรับเครื่องและให้คำแนะนำได้เหมาะกับแต่ละท่านมากขึ้น
การดูแลการได้ยินเฉพาะบุคคลที่ Intimex
Intimex พิจารณาผลตรวจการได้ยินควบคู่กับความต้องการและรูปแบบการใช้ชีวิตของผู้ใช้แต่ละท่าน ตั้งแต่การให้คำปรึกษา ทดลอง เลือกและปรับเครื่อง ไปจนถึงคำแนะนำการใช้งานและการดูแลต่อเนื่อง ท่านสามารถมาพร้อมคนในครอบครัวเพื่อรับคำแนะนำร่วมกัน ทั้งเรื่องการใช้งานและวิธีสื่อสารที่เหมาะสม บริการ Intimex สำนักงานใหญ่
หากท่านกำลังเลือกเครื่องช่วยฟังเป็นครั้งแรก ควรแจ้งสถานการณ์ที่ฟังได้ยากและสิ่งที่ต้องการฟังได้ดีขึ้น เพื่อประกอบการประเมินและทดลองเครื่อง สำหรับท่านที่มีเครื่องอยู่แล้วแต่ยังฟังไม่ชัดหรือใส่ไม่สบาย สามารถนำเครื่องเดิมที่มีมาประกอบการรับคำปรึกษา โดยสอบถามขอบเขตการรับตรวจหรือปรับเครื่องเดิม รายการตรวจ และค่าใช้จ่ายก่อนนัดหมาย
สำนักงานใหญ่ ถ.พระรามหก โทร. 02-279-3030 · สำหรับท่านที่สะดวกเข้ารับบริการใน จ.เชียงใหม่ ติดต่อ ศูนย์สุขภาพการได้ยิน Intimex เชียงใหม่
อ่านเพิ่มเติมเรื่อง การออกแบบการได้ยินเฉพาะบุคคลของ Intimex
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการใส่เครื่องช่วยฟัง
ทำไมใส่เครื่องช่วยฟังแล้วได้ยินเสียง แต่ยังฟังคำพูดไม่ชัด?
อาจเกี่ยวข้องกับลักษณะการสูญเสียการได้ยิน การปรับเครื่อง ความพอดี หรือเสียงรบกวน ควรตรวจทั้งหูและเครื่อง รวมถึงทดสอบความเข้าใจคำพูดตามความเหมาะสม การเพิ่มความดังเพียงอย่างเดียวอาจไม่ช่วยให้เข้าใจคำพูดได้ดีขึ้น
เครื่องช่วยฟังรุ่นเดียวกันจะให้ผลการฟังเหมือนกันหรือไม่?
อาจให้ผลแตกต่างกัน เนื่องจากการได้ยิน ช่องหู และสภาพแวดล้อมที่ใช้งานไม่เหมือนกัน ควรพิจารณาจากผลตรวจการได้ยิน ทดลองฟัง และความต้องการในการฟัง
REM คืออะไร และรับประกันว่าจะฟังชัดหรือไม่?
REM คือการวัดเสียงจากเครื่องช่วยฟังภายในช่องหูจริง แล้วเปรียบเทียบกับเป้าหมายการขยายเสียง เพื่อช่วยตรวจสอบและปรับเครื่อง ควรใช้ผลการวัดร่วมกับการประเมินความสบายและความเข้าใจคำพูด จึงไม่ได้รับประกันว่าจะฟังชัดทุกสถานการณ์
ต้องใช้เครื่องช่วยฟังนานเพียงใดจึงจะคุ้นเคย?
ระยะเวลาปรับตัวแตกต่างกันในแต่ละท่าน ควรได้รับคำแนะนำการเริ่มใช้และนัดติดตามผล หากเสียงดังจนไม่สบาย เจ็บหู หรือมีปัญหาจนไม่ต้องการใส่ ควรติดต่อผู้ดูแลการปรับเครื่องก่อนถึงวันนัด ไม่ควรฝืนทนรอให้คุ้นเคยเอง
เครื่องช่วยฟังที่ไม่ได้ใช้งานมานาน จำเป็นต้องเปลี่ยนใหม่หรือไม่?
ควรนำเครื่องช่วยฟังเดิมเข้ารับการประเมินก่อน บางเครื่องอาจปรับหรือซ่อมแล้วใช้งานต่อได้ บางกรณีอาจต้องเปลี่ยน โดยพิจารณาจากสภาพเครื่อง ผลตรวจการได้ยิน และการปรับเครื่องรุ่นนั้น
ใส่เครื่องช่วยฟังแล้วป้องกันสมองเสื่อมได้หรือไม่?
ปัจจุบันยังไม่สามารถสรุปได้เช่นนั้น แม้มีงานวิจัยพบประโยชน์ด้านความคิดและความจำในผู้เข้าร่วมบางกลุ่ม แต่ผลรวมของการศึกษายังไม่รองรับการกล่าวว่าการใช้เครื่องช่วยฟังจะป้องกันสมองเสื่อมได้สำหรับทุกคน
หากท่านหรือคนในครอบครัวยังมีปัญหาการฟัง สามารถ นัดหมายปรึกษาด้านการได้ยินกับ Intimex พร้อมนำเครื่องเดิมและผลตรวจที่มีมาประกอบการรับคำแนะนำ
เอกสารอ้างอิง
- American Speech-Language-Hearing Association. Hearing Aids for Adults. Practice Portal. แนวทางวิชาชีพเรื่องการประเมิน การตรวจสอบการปรับเครื่อง และการดูแลที่ให้ผู้ใช้มีส่วนร่วม อ่านต้นทาง
- National Institute on Deafness and Other Communication Disorders. Hearing Aids. ข้อมูลผู้ป่วยเรื่องการเลือกเครื่อง ข้อจำกัด การปรับตัว และการแก้ปัญหาการใช้งาน อ่านต้นทาง
- Almufarrij I, Dillon H, Munro KJ. Does Probe-Tube Verification of Real-Ear Hearing Aid Amplification Characteristics Improve Outcomes in Adults? A Systematic Review and Meta-Analysis. Trends in Hearing. 2021;25. DOI: 10.1177/2331216521999563. อ่านงานวิจัย
- Almufarrij I, Dillon H, Adams B, Greval A, Munro KJ. Listening Preferences of New Adult Hearing Aid Users: A Registered, Double-Blind, Randomized, Mixed-Methods Clinical Trial of Initial Versus Real-Ear Fit. Trends in Hearing. 2023;27. DOI: 10.1177/23312165231189596. อ่านงานวิจัย
- National Institute for Health and Care Excellence. Hearing loss in adults: assessment and management. NG98. 2018; updated 2023. แนวทางการประเมิน ส่งต่อ ดูแล และติดตามผล อ่านแนวทาง
- American Speech-Language-Hearing Association. Auditory or Aural Rehabilitation for Adults. Practice Portal. อ่านต้นทาง
- Lin FR, Pike JR, Albert MS, et al. Hearing intervention versus health education control to reduce cognitive decline in older adults with hearing loss in the USA (ACHIEVE): a multicentre, randomised controlled trial. Lancet. 2023;402:786–797. DOI: 10.1016/S0140-6736(23)01406-X. อ่านงานวิจัย
- Ferguson MA, Sarant JZ, Bennett RJ, McIlhiney P, Badcock N, Bothe E. Hearing aids for mild to moderate hearing loss in adults. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2026;8:CD012023. DOI: 10.1002/14651858.CD012023.pub3. อ่านบทสรุปต้นทาง
ข้อมูลนี้ให้ความรู้ทั่วไป การเลือกและปรับเครื่องช่วยฟังควรอาศัยผลประเมินเฉพาะบุคคล